Keynote

Actueel in de smart city

Toepassingen en risico's uit de smart city, elk met bron.

Actueel

Wat er nu gebeurt

De slimme stad schuift van proeftuin naar beheer, en de eerste tekenen van de volgende stap zijn er al: auto's zonder bestuurder, robots op de stoep, verkeerslichten die met evenementen meerekenen. Hieronder de ontwikkelingen die ertoe doen, van verkeer en klimaat tot energie in de wijk, en de keerzijde: aanvallen op de systemen waarop een stad draait. Elk met datum en bron.

september 2026Toepassing

AI-camera's op vuilniswagens in Dallas legden 20.000 mogelijke overtredingen vast

Dallas sloot een contract voor 100 camera's op bijna 50 vuilniswagens; de installatie begon in april. Volgens leverancier City Detect herkent de AI meer dan 100 tekenen van verval, zoals stormschade, overwoekerde percelen, gedumpt afval en graffiti. In vier maanden legde het systeem ruim 20.000 mogelijke overtredingen vast. Bekeuringen gaan niet automatisch: na inspectie door een handhaver volgden er 57, voor 34 panden, en raadsleden stelden vragen over privacy.

augustus 2026Risico

Suisun City roept noodtoestand uit na cyberaanval op meldkamer en stadsdiensten

Kwaadaardige software trof in augustus 2026 de systemen van Suisun City in Californië, waaronder de routering van alarmnummer 911 en de meldkamer van politie en brandweer. De stad legde haar computernetwerk plat, riep de noodtoestand uit en werkt met de FBI aan herstel.

Bron: kqed.org
augustus 2026Toepassing

Phoenix gaat AI-verkeerslichten inzetten tegen files rond stadion en evenementenhal

Phoenix kondigde ongeveer 25 nieuwe AI-verkeerslichten in het centrum aan, die bij wedstrijden en concerten de groentijden ter plekke moeten aanpassen in plaats van een vast schema te volgen. De stad heeft zo'n 1.300 verkeerslichten en zes verkeerskundigen, en begon in 2020 met AI-experimenten; er zijn nu 50 tot 60 kruispunten met AI-detectie. Volgens een casestudy van de leverancier daalde de reistijd in de middagspits met 29 procent.

juli 2026Toepassing

Acht AI-projecten moeten woningbouw versnellen, van locatiekeuze tot hergebruik van materiaal

Uit 33 voorstellen zijn acht AI-projecten geselecteerd die elk maximaal 30.000 euro krijgen om hun toepassing in de praktijk verder te ontwikkelen; ze moeten woningen sneller helpen ontwerpen, plannen en bouwen. Eén project rekent met AI de bouwmogelijkheden van een gebied door en wordt getest op tien transformatielocaties. Een ander brengt beleidsconflicten in beeld en schrijft conceptregels voor het omgevingsplan; beleidsmedewerkers en juristen van de gemeente Edam-Volendam gaan het testen. Weer een ander voorspelt uit onderhoudsplannen welke bouwmaterialen vrijkomen, zodat ze opnieuw gebruikt kunnen worden.

juli 2026Toepassing

Waymo haalt de bestuurder weg in Las Vegas, drie steden volgen

Sinds juli 2026 rijden de robottaxi's van Waymo in Las Vegas zonder iemand achter het stuur; Denver, San Diego en Tampa staan als volgende op de lijst. Waymo biedt al betaalde ritten aan in onder meer Phoenix, San Francisco, Los Angeles, Austin en Miami. De vloot telt zo'n 3.500 robottaxi's. Het doel is eind 2026 een miljoen betaalde ritten per week.

juni 2026Toepassing

Toronto kondigt AI-chatbot aan voor vragen aan het meldnummer 311

Toronto krijgt voor het einde van 2026 een AI-chatbot op de vernieuwde 311-site, die algemene vragen beantwoordt, bijvoorbeeld hoe je een melding doet of hoe lang het duurt voor een gat in de weg is gedicht. Het meldnummer krijgt 1,5 miljoen telefoontjes per jaar, waarvan ongeveer 60 procent algemene vragen; medewerkers aan de telefoon houden de complexere zaken. Inwoners zien bij meldingen over gaten, stoepschade en snoeien straks ook of er al is geïnspecteerd en of het werk is ingepland.

Bron: cbc.ca
mei 2026Toepassing

Meer dan 500 bezorgrobots rijden over de stoepen van 40 wijken in Los Angeles

Serve Robotics zet in Los Angeles meer dan 500 bezorgrobots in, verspreid over 40 wijken; in 2023 ging het om twee wijken. De robots gebruiken AI om obstakels als bushokjes en begroeiing te herkennen en vragen hulp van een menselijke operator op afstand als ze vastlopen. Niet elke stad werkt mee: Glendale werkt aan een tijdelijk verbod en Chicago verbood verdere uitbreiding, met zorgen over onder meer mogelijk geblokkeerde rolstoelhellingen en de toegankelijkheid van stoepen.

mei 2026Toepassing

Camera's in vrachtwagens sporen gaten in de weg op voor steden

Samsara trainde een AI-model op beelden van camera's die al in vrachtwagens hangen, om gaten in de weg te herkennen en te volgen hoe snel ze erger worden. Steden zien de gaten op een kaart terwijl ze ontstaan; het bedrijf heeft contracten met meerdere steden, en Chicago komt erbij als nieuwe klant. Mogelijke uitbreidingen zijn het herkennen van graffiti, kapotte vangrails en laaghangende kabels.

april 2026Toepassing

Rotterdam, München en Sofia gebruiken digitale tweelingen voor klimaat, energie en stadsplanning

Op een bijeenkomst van Europese steden in Sofia lieten gemeenten zien hoe ze digitale tweelingen inzetten. Rotterdam combineert gegevens over waterstanden, hitte en verkeersstromen om overstromingen en extreme hitte te simuleren, en koppelt dat aan maatregelen zoals waterpleinen. Sofia gebruikt modellen en AI om luchtkwaliteit, mobiliteit en energiegebruik te analyseren; München gebruikt de tweeling dagelijks bij ruimtelijke planning.

maart 2026Risico

Ransomware legde het besturingssysteem van de waterzuivering in Minot stil

In maart 2026 werd ransomware aangetroffen op het SCADA-systeem van de waterzuivering van Minot, North Dakota, het dashboard dat alle meterstanden bundelt. Medewerkers lazen ongeveer 16 uur lang meters met de hand af tot er een vervangende server stond; de installatie levert water aan ongeveer 80.000 gebruikers. Volgens de stad was het drinkwater steeds veilig en is er geen losgeld betaald.

februari 2026Toepassing

Camera's op dienstauto's van San Jose zagen bijna 70 procent van de straatproblemen eerder dan inwoners

San Jose testte camera's met beeldherkenning op voertuigen van de stad die bijna elke straat langsrijden. In de tweede fase van de proef signaleerde het systeem bijna 70 procent van de problemen, zoals gaten in de weg en gedumpt afval, voordat inwoners ze meldden. Afgezien van gaten in de weg zag het 50 procent meer problemen dan inwoners meldden, zoals vuilnishopen en matrassen.

februari 2026Toepassing

San Jose geeft bussen met AI vaker groen, ritten 20 procent sneller

San Jose rolde AI-gestuurde voorrang voor bussen uit over alle buslijnen van de stad. Het systeem leest de verkeerssituatie live en geeft bussen vaker groen; de busritten werden volgens de stad 20 procent sneller. In een proef op twee lijnen in 2023 halveerde de wachttijd voor rood licht.

januari 2026Toepassing

Chattanooga telt met AI 5,3 miljoen bomen en plant gericht nieuwe bomen tegen hitte

Een deep-learningmodel telde op luchtfoto's 5,3 miljoen bomen in Chattanooga, met 97 procent nauwkeurigheid. Op zomermiddagen is het in de binnenstad 22 graden Fahrenheit (ruim 12 graden Celsius) warmer dan in een wijk drie mijl verderop. Een hitte-index die boomkroon, temperatuur en kwetsbare bewoners combineert, bepaalt waar 5.000 nieuwe bomen komen, betaald uit een federale subsidie van 6 miljoen dollar.

Bron: esri.com
december 2025Risico

Fraudeurs die zich voordeden als leveranciers, troffen gemeente Noosa voor 2,3 miljoen dollar

Buitenlandse fraudeurs deden zich in december 2024 voor als leveranciers van de Australische gemeente Noosa en kregen 2,3 miljoen dollar overgemaakt; volgens de burgemeester gebruikten ze AI die persoonlijkheden kon nabootsen. Een onderzoeksrapport van december 2025 wees op menselijke fouten en het niet volgen van interne procedures, waaronder die voor het wijzigen van leveranciersgegevens. De gemeente laat zulke wijzigingen nu onafhankelijk controleren en traint al haar medewerkers.

november 2025Toepassing

Onderzoekers bouwen AI-model dat gevaarlijk gedrang in een menigte voorspelt

Het onderzoeksconsortium CrowdDNA liet honderden vrijwilligers in een gecontroleerde omgeving tegen elkaar duwen en legde hun bewegingen vast met motion capture. Met die gegevens bouwde het een 3D-simulatie met AI die voorspelt hoe kleine duwen uitgroeien tot gevaarlijke golven, één tot twee minuten vooruit. De software is als open source beschikbaar voor organisatoren van evenementen; bewijs dat ze al een concreet ongeluk heeft voorkomen, is er nog niet.

Bron: ucl.ac.uk

Interesse in een lezing over de slimme stad?

Aanvraag

Interesse in een lezing?

Vertel kort over je evenement en je publiek.

Liever direct contact? Bel 085 303 0792 · mail talks@vanhooijdonk.com · stuur een WhatsApp