Keynote

Actueel in mobiliteit

Toepassingen en risico's uit mobiliteit, elk met bron.

Actueel

Wat er nu gebeurt

Het nieuws over AI in mobiliteit gaat twee kanten op. In een Europese hoofdstad rijden robottaxi's de eerste testritten zonder bestuurder, een binnenvaartschip voer zelfstandig door een grote zeehaven en een trein reed automatisch over het hoofdspoor. Boven de oceaan moet AI condensstrepen helpen voorkomen. Aan de andere kant legde een aanval op een inchecksysteem luchthavens in drie landen deels stil, en werden in één kwartaal bijna een miljoen gps-storingen bij schepen geregistreerd. Hieronder de recente voorbeelden, met datum en bron.

oktober 2026Toepassing

Alle 87 stations van het voorstadsnet van Kopenhagen krijgen detectie voor treinen zonder machinist

Het Deense spoorbedrijf DSB koos Hitachi Rail voor de systemen op alle 87 stations van het voorstadsnet van Kopenhagen (S-Bane), dat volledig automatisch moet gaan rijden. Een onderdeel is detectie van mensen, dieren en grote voorwerpen op het spoor bij het perron, gekoppeld aan de beveiliging. Hitachi levert ook AI-gereedschap voor het beheer van de installaties. Volgens het wetsvoorstel worden de eerste treinen zonder machinist in 2032 op lijn F verwacht.

september 2026Risico

Twintig lekken in laadpaalsoftware gedicht na hackwedstrijd

Phoenix Contact dichtte met een firmware-update twintig kwetsbaarheden in zijn CHARX-laadcontrollers voor elektrische auto's, meldde beveiligingsbedrijf VicOne op 17 september 2026. Negentien daarvan waren gevonden tijdens de hackwedstrijd Pwn2Own Automotive 2026. Via open netwerkdiensten, te ruime rechten en slecht beschermde updates hadden aanvallers verder in de laadinfrastructuur kunnen komen. Beheerders moeten de update installeren en de controllers op een afgesloten netwerk houden.

september 2026Toepassing

Aurora wil eind 2026 met 200 trucks zonder bestuurder rijden

Aurora had in september 2026 ongeveer 20 vrachtwagens zonder iemand achter het stuur op de weg, onder meer op de route Dallas-Houston. Volgens Aurora heeft de Aurora Driver sinds de commerciële start meer dan 500.000 mijl zonder bestuurder afgelegd. Het bedrijf wil 2026 afsluiten met 200 trucks en mikt op meer dan 30.000 in 2030. Volgens Aurora rijden de trucks voor klanten als McLane en Werner op jaarbasis gemiddeld meer dan 225.000 mijl, ruim het dubbele van een gewone vrachtwagen.

september 2026Toepassing

In Duitsland rijdt een truck zonder cabine tussen Lidl-locaties

In september 2026 zetten Einride en Lidl in Duitsland de eerste vrachtwagen zonder cabine (SAE-niveau 4) in dagelijkse dienst op de openbare weg. Er zit geen chauffeur of veiligheidsbestuurder aan boord; de truck rijdt tussen een distributiecentrum van Lidl en een Lidl-winkel. Het Kraftfahrt-Bundesamt gaf daarvoor de eerste vergunning in zijn soort in Duitsland. Het project moet onder meer het chauffeurstekort helpen opvangen; Einride en Lidl willen de route uitbreiden tot een melkrit met meerdere stops.

Bron: tech.eu
september 2026Toepassing

Aandeel duurzame vliegtuigbrandstof in de EU kwam in 2025 uit op 2,8 procent

Het Europese agentschap voor luchtvaartveiligheid EASA meldde op 17 september 2026 dat brandstofleveranciers in 2025 op luchthavens in de EU 39,3 miljoen ton vliegtuigbrandstof leverden, waarvan 1,1 miljoen ton duurzame vliegtuigbrandstof. Dat is 2,8 procent, meer dan het verplichte minimum van 2 procent dat sinds 2025 geldt onder de ReFuelEU-regels.

september 2026Toepassing

In Zagreb begonnen testritten met robottaxi's zonder iemand achter het stuur

Het Kroatische mobiliteitsbedrijf Verne begon in april 2026 in Zagreb met betaalde robottaxiritten, met het systeem van Pony.ai en een veiligheidsbestuurder aan boord. Sinds augustus zijn de auto's ook via Uber te boeken. Op 10 september startten testritten zonder bestuurder voor genodigde passagiers, op een route van 22 kilometer naar de luchthaven. Pony.ai en Uber kondigden in augustus plannen aan om meer dan 2.000 robottaxi's in Europa in te zetten.

augustus 2026Toepassing

AI moet condensstrepen boven de Atlantische Oceaan voorkomen

Google en de Britse overheid kondigden op 18 augustus 2026 Operation Blue Skies aan: een programma van 30 maanden met twee operationele proeven van ongeveer vier maanden in het Shanwick-luchtruim boven de oostelijke Noord-Atlantische Oceaan. Met AI-voorspellingen moeten kleine routeaanpassingen een deel van de vluchten uit gebieden houden waar sterk opwarmende condensstrepen ontstaan. Volgens Google zijn zulke strepen goed voor ongeveer een derde van de klimaatimpact van de luchtvaart.

augustus 2026Toepassing

Luchttaxi's van Joby en Archer naderen de laatste fase van certificering

Archer meldde in mei 2026 dat het fase 3 van het vierfasige certificeringstraject van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA had afgerond. Het eerste toestel van Joby dat is gebouwd volgens het ontwerp dat de FAA moet goedkeuren, vloog in maart 2026; FAA-piloten kunnen daarmee testvluchten maken die meetellen voor de certificering. Joby richt zich voor de eerste passagiersvluchten op Dubai, waar het een exclusieve overeenkomst van zes jaar heeft.

juli 2026Toepassing

Niet-verplichte IMO-code voor autonome vrachtschepen geldt sinds juli 2026

De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) nam in mei 2026 de niet-verplichte MASS-code voor autonome en op afstand bestuurde schepen aan. De code geldt sinds 1 juli 2026 voor vrachtschepen onder SOLAS hoofdstuk I, doorgaans schepen boven 500 brutoton op internationale reis. Hij stelt doelen en eisen aan ontwerp, bedrijfsvoering en certificering. Een verplichte versie moet op 1 januari 2032 in werking treden.

juli 2026Toepassing

Waymo haalt de bestuurder weg in Las Vegas, drie steden volgen

Sinds juli 2026 rijden de robottaxi's van Waymo in Las Vegas zonder iemand achter het stuur; Denver, San Diego en Tampa staan als volgende op de lijst. Waymo biedt al betaalde ritten aan in onder meer Phoenix, San Francisco, Los Angeles, Austin en Miami. De vloot telt zo'n 3.500 robottaxi's. Het doel is eind 2026 een miljoen betaalde ritten per week.

juni 2026Risico

Ongeveer 978.000 gps-storingen bij schepen in het eerste kwartaal van 2026

Volgens analysebureau Windward werden in het eerste kwartaal van 2026 wereldwijd ongeveer 978.000 gebeurtenissen van gps-storing bij schepen geregistreerd. 98 procent daarvan vond plaats in de Golfregio, waar meer dan 1.100 schepen werden getroffen. In de tweede helft van 2025 kregen wereldwijd al meer dan 18.300 schepen met zulke storingen te maken.

juni 2026Toepassing

Europa legt één rekenmethode vast voor de uitstoot van transport

In juni 2026 trad CountEmissionsEU in werking, vastgelegd in Verordening (EU) 2026/1030: de eerste EU-brede methode om de broeikasgasuitstoot van goederen- en personenvervoer te berekenen, afgestemd op de norm EN ISO 14083:2023. De regels gelden voor EU-bedrijven die vrijwillig de uitstoot van hun transport publiceren; hun cijfers moeten dan consistent en controleerbaar zijn. De volledige toepassing wordt eind 2030 verwacht. Uitstoot van deur tot deur wordt zo vergelijkbaar over alle vervoerswijzen.

juni 2026Toepassing

Binnenvaartschip voer tijdens demonstratie zelfstandig tussen Rotterdamse terminals

Het containerbinnenvaartschip Letitia (135 meter) van HTS Group voer in juni 2026 tijdens een demonstratie van de Maasvlakte naar de Waalhaven zonder actieve besturing door een mens, tussen het gewone scheepvaartverkeer door. Het systeem aan boord legde zelf af en aan, volgde het verkeer rondom, herkende andere schepen en paste de route aan waar dat nodig was. De demonstratie was onderdeel van een Europees innovatieproject.

maart 2026Toepassing

Automatisch treinrijden met ATO en ETCS op het Finse hoofdspoor

Siemens Mobility liet in maart 2026 in Finland op een traject van 19 kilometer tussen Juurikorpi en Hamina een trein automatisch rijden, met automatische treinbesturing (ATO) bovenop het digitale beveiligingssysteem ETCS niveau 2. Het ging om semi-automatische testritten, met een machinist aan boord. Volgens Siemens kan de technologie de capaciteit met 30 procent verhogen en meer dan 30 procent energie besparen.

september 2025Risico

Cyberaanval op inchecksysteem legt luchthavens in Europa deels stil

Op 19 en 20 september 2025 trof een cyberaanval het MUSE-platform van leverancier Collins Aerospace, dat luchthavens gebruiken voor inchecken, boardingpassen en bagage afgeven. Londen Heathrow, Brussels Airport en Berlijn Brandenburg moesten met de hand inchecken. Brussels Airport meldde negen geannuleerde vluchten, vier omleidingen en minstens vijftien vertragingen. De aanval trof het platform van een gezamenlijke leverancier; hoe de aanvallers precies toegang kregen, was volgens de analyse nog niet vastgesteld.

Interesse in een lezing voor je evenement over mobiliteit?

Aanvraag

Interesse in een lezing?

Vertel kort over je evenement en je publiek.

Liever direct contact? Bel 085 303 0792 · mail talks@vanhooijdonk.com · stuur een WhatsApp