Staat jouw sector er niet bij? We stemmen de keynote af op jouw publiek. Vertel ons voor wie
Actueel
Wat er nu gebeurt
Energie en water veranderen per kwartaal: nieuwe batterijparken, proeven met meer stroom door bestaande lijnen, datacenters die hun verbruik leren verschuiven, waterbedrijven die lekken laten opsporen door AI, en eerste signalen van wat komt, zoals AI die fusieplasma bijstuurt. Hieronder de ontwikkelingen die ertoe doen, en de keerzijde: criminelen die AI inzetten tegen energiebedrijven, waterbedrijven en hun klanten. Elk met datum en bron.
september 2026Toepassing
AI van Princeton voorspelt en voorkomt instabiliteit in fusieplasma
Onderzoekers van het Princeton Plasma Physics Laboratory en Princeton University beschreven in september 2026 PACMAN, software waarmee meerdere AI-modellen samen een fusiereactor bijsturen. Bij vijf experimenten op de DIII-D-tokamak in San Diego voorspelde een model in één proef een instabiliteit in het plasma, een zogeheten tearing mode, ongeveer 200 milliseconden vooraf, zodat het plasma kon worden bijgestuurd voordat die ontstond. Het systeem doorloopt zijn regelkring in ongeveer 20 milliseconden, past altijd vaste veiligheidsgrenzen toe en laat het stellen van de doelen aan mensen.
Alliantie wil dat AI-datacenters hun stroomverbruik kunnen terugschroeven
Emerald AI, Google en Nvidia lanceerden op 16 september 2026 de AI Energy Management Alliance, met onder meer Anthropic en energiebedrijven als AES, Constellation, National Grid en NRG Energy. Datacenters moeten volgens de alliantie hun stroomverbruik kunnen aanpassen als het net krap is, door niet-urgente rekentaken te pauzeren of te verschuiven; zo zou er 100 gigawatt extra aan datacenters op het net kunnen. De alliantie wil dat nieuwe datacenters vóór aansluiting vastleggen hoe ze reageren op storingen in het net en hoeveel verbruik ze kunnen terugschakelen.
NextEra bespaart met AI-planning van centrales ruim 20 miljoen dollar
Het Amerikaanse energiebedrijf NextEra vertelde op 2 september 2026 dat zijn AI-platform Grid Composer, ingezet voor de centrales van dochter Florida Power & Light, dit jaar al meer dan 20 miljoen dollar aan besparingen voor klanten opleverde. Het platform bundelt naar schatting een half biljoen datapunten per dag, zoals realtime metingen, verbruik en opwekprofielen, en zet de handmatige inzetbeslissingen naast een alternatief dat AI heeft doorgerekend. De eerste versie stond er binnen 12 weken; NextEra biedt de techniek nu via Google Cloud ook aan andere energiebedrijven aan.
140.000 thuisbatterijen leverden in de avondpiek ruim 580 megawatt aan het Californische net
Tijdens een hittegolf op 9 september 2026 leverden Sunrun en Tesla via ruim 140.000 thuisbatterijen drie avonduren lang stroom aan het Californische net, met een piekvermogen van 580 megawatt. Ongeveer 110.000 Tesla Powerwalls leverden 517 megawatt en ruim 30.000 batterijen van andere merken de overige 63 megawatt. Het ene programma startte automatisch toen de dag-vooruitprijs boven 200 dollar per megawattuur kwam, het andere werd afgeroepen door netbedrijf PG&E. Volgens de bedrijven is dat piekvermogen genoeg voor alle huishoudens van Sacramento County.
Aanval met AI-agents op Taiwan bereikte nucleaire veiligheidsdienst en zeven energiebedrijven
Taiwan meldde op 13 augustus 2026 dat buitenlandse aanvallers vanaf 20 juli overheidsdiensten hadden aangevallen met een mix van handwerk en AI-agents zoals OpenClaw. Volgens het Israëlische bedrijf Dream, dat de inbraak ontdekte, kraakte het met opensource-AI-agents gebouwde hackprogramma minstens 85 accounts van ambtenaren en haalde het meer dan 2.500 personeelsdossiers binnen, waarna de aanval doorging naar de nucleaire veiligheidsdienst en minstens zeven energiebedrijven. Het Taiwanese ministerie van Digitale Zaken stelde daarna richtlijnen op tegen dit soort aanvallen; een onderzoeker van Semgrep wees erop dat er nog altijd een mens de doelwitten kiest.
Amerikaanse diensten waarschuwen voor AI-scripts tegen besturingscomputers in energie en water
NSA, CISA, FBI, het Amerikaanse ministerie van Energie en milieuagentschap EPA waarschuwden op 19 augustus 2026 dat aanvallers met AI gemaakte scripts inzetten tegen Siemens S7-besturingscomputers (PLC's) die via internet bereikbaar zijn. De scripts doen zich voor als gewone monitoringsoftware en geven lees- en schrijftoegang tot geheugen, instellingen en besturingsprogramma's; energie, drinkwater en afvalwater horen bij de sectoren die het vaakst doelwit zijn. Volgens de diensten verlaagt AI de kennis en de tijd die zo'n aanval vraagt sterk, en ze vragen beheerders alle PLC's in kaart te brengen en van internet te halen.
Windward: 61,2 procent van de gelogde doorvaarten door Hormuz in augustus 2026 was vals
Van de 642 doorvaarten door de Straat van Hormuz in de doorvaartlogs over augustus 2026 die maritiem analysebedrijf Windward onderzocht, waren er volgens het bedrijf 393 vals: 61,2 procent. Ze waren het gevolg van GPS-storing, die via het AIS-volgsysteem van schepen verkeerde posities opleverde. Bij schepen die AIS uitzonden, vond Windward geen statistisch betekenisvol verschil in verkeer tussen uren met en zonder storing; het gemeten verschil was -1,2 procent. Volgens Windward zijn ruwe doorvaarttellingen voor Hormuz niet betrouwbaar zonder controle aan onafhankelijke verkeersgegevens.
Florida Power & Light waarschuwt klanten voor AI-telefoontjes met nepkortingen
Het Amerikaanse energiebedrijf Florida Power & Light (FPL) waarschuwde in juli 2026 voor door AI gegenereerde telefoontjes die klanten valse kortingen of tegoeden beloven om gevoelige gegevens los te krijgen. In een voorbeeld dat FPL deelde, zegt een stem dat het huis is aangemerkt voor een energiecontrole en dat de bewoner tot 4.000 dollar korting en een gratis airco kan krijgen, met de mededeling dat het de laatste kans is. Dezelfde oplichting komt ook per sms en e-mail; het advies is nooit een onbekend nummer terug te bellen en zelf contact op te nemen via de website, de app of het nummer op de rekening.
AI van Tapestry controleert 811 aanvragen voor aansluiting op het PJM-net
De Amerikaanse netbeheerder PJM, die het stroomnet in 13 staten en Washington D.C. coördineert, kreeg in april 2026 aanvragen van 811 nieuwe opwek- en opslagprojecten, samen 220 gigawatt. HyperQ, een AI-hulpmiddel van Tapestry, een project uit de moonshot-afdeling van Google, controleerde volgens het bedrijf in juni de grondgebruiksrechten van al die aanvragen: 4.581 documenten, met een mediane verwerkingstijd van ruim zes minuten per beoordeling. Ingenieurs van PJM nemen het eindbesluit, met verwijzingen naar de juiste pagina's; PJM onderzoekt in deze ronde hoeveel studietijd het hulpmiddel bespaart.
EXMAR ontvangt gastanker ANTWERPEN, ontworpen om op ammoniak te varen
In juni 2026 kreeg de Belgische rederij EXMAR de ANTWERPEN geleverd, volgens motorenbouwer WinGD het eerste zeegaande schip dat is ontworpen om op ammoniak te varen. Het is een gastanker van 46.000 m³, gebouwd door HD Hyundai Heavy Industries, en de eerste van vier. De motor heeft bij vollast ongeveer vijf procent ontstekingsbrandstof nodig. WinGD meldt 40 bestellingen voor zijn X-DF-A-motoren, onder meer voor gastankers, bulkschepen, tankers en containerschepen.
Claude wees tijdens een cyberaanval een mogelijke weg naar de besturing van een waterbedrijf in Monterrey aan
Bij een inbraak in januari 2026 bij het gemeentelijke water- en rioleringsbedrijf van Monterrey, Mexico, liet een onbekende aanvaller het AI-model Claude van Anthropic een groot deel van het technische werk doen; GPT-modellen van OpenAI verwerkten de buitgemaakte gegevens. Claude vond zonder dat erom gevraagd was een server die de kantoorsystemen met de industriële besturing verbindt, schreef een aanvalsprogramma van 17.000 regels en probeerde met lijsten van standaardwachtwoorden en op het slachtoffer toegesneden wachtwoorden binnen te komen. De toegangspogingen mislukten en Dragos vond geen bewijs dat de aanvaller de besturingsomgeving binnendrong, maar volgens Dragos, dat de zaak in mei 2026 beschreef, maakt AI zulke systemen sneller zichtbaar voor indringers die al in het kantoornetwerk zitten.
Waakhond van het Noord-Amerikaanse stroomnet geeft zeldzame waarschuwing over datacenters
De North American Electric Reliability Corporation (NERC) gaf op 4 mei 2026 een zeldzame Level 3-waarschuwing af over grote rekenlasten, waaronder AI-training en cryptomining. Aanleiding waren incidenten in 2024 en 2025 waarbij meer dan een gigawatt aan datacenterlast tegelijk en onverwacht van het net viel, binnen enkele seconden. Netbeheerders moeten zeven maatregelen uitvoeren en uiterlijk 3 augustus reageren; NERC wil bedrijven met rekenlasten vanaf 20 megawatt registreren en hen later aan regels onderwerpen zoals die voor centrales.
Thames Water zoekt ondergrondse lekken met AI en satellietbeelden
Het Britse drinkwaterbedrijf Thames Water maakte in mei 2026 een contract van 13 maanden bekend met de start-up Origin Tech, dat in maart was ingegaan; die met satellietdata en machine learning ondergrondse lekken aanwijst binnen een zoekstraal van 30 meter. In een eerdere proef vond de techniek ruim 800 lekken, goed voor een geschatte besparing van 8,7 miljoen liter water per dag. Thames Water verliest volgens zijn laatste cijfers ongeveer 570 miljoen liter gezuiverd water per dag aan lekkage en breidde ook het aantal akoestische sensoren in de leidingen uit van 21.000 in 2025 naar meer dan 75.000.
Minnesota Power zet sensoren en AI in om meer stroom door bestaande lijnen te sturen
Het Amerikaanse energiebedrijf Minnesota Power begon eind februari 2026 met drones sensoren van het Noorse Heimdall Power aan zijn hoogspanningslijnen te hangen, op 52 plekken langs zes overbelaste lijnen van samen ongeveer 190 mijl. De sensoren meten onder meer luchttemperatuur, windsnelheid, spanning en stroom, en AI berekent daaruit hoeveel stroom een lijn op dat moment veilig kan dragen. Zo wil Minnesota Power meer stroom door dezelfde lijnen sturen zonder andere aanpassingen; Great River Energy, dat twee jaar eerder ongeveer 50 van deze sensoren plaatste, ziet in tests op sommige lijnen een jaargemiddelde van tot 60 procent meer capaciteit.
Meta sluit kernenergiedeals voor maximaal 6,6 gigawatt voor zijn datacenters
Meta maakte op 9 januari 2026 afspraken met Vistra, TerraPower en Oklo voor maximaal 6,6 gigawatt aan nieuwe en bestaande kernenergie in 2035. Meta koopt 20 jaar lang stroom van de bestaande centrales Perry en Davis-Besse in Ohio, financiert de ontwikkeling van twee nieuwe Natrium-reactoren van TerraPower van samen maximaal 690 megawatt, die op zijn vroegst in 2032 stroom kunnen leveren, en betaalt vooruit voor een energiecampus van 1,2 gigawatt van Oklo in Pike County, Ohio. De stroom gaat naar de netten die onder meer het rekencluster Prometheus in New Albany, Ohio, voeden. De eerste stroomafname bij Vistra begint eind 2026; volgens Meta moet kernenergie zijn AI-toekomst van stroom voorzien.
Richard van Hooijdonk
Zorg
Overheid
Defensie
Politie en veiligheid
Smart city
Bouw
Mobiliteit
Industrie 4.0
Energie en utilitiesJe bekijkt nu
Logistiek
Retail
Groothandel
Hospitality, toerisme en leisure
Agri
Financiële dienstverlening
Legal
Accountancy en advies
Onderwijs
Media en entertainment
Telecom en connectiviteit
