Staat jouw sector er niet bij? We stemmen de keynote af op jouw publiek. Vertel ons voor wie
Actueel
Wat er nu gebeurt
AI en onbemande systemen worden bij defensie volop beproefd, en een deel is al in gebruik. Het AI-platform van de NAVO is goedgekeurd voor gebruik op geheime netwerken, een luchtmacht koos de bouwers van haar eerste onbemande wingmen en een marine liet in een proef drones in de lucht, op en onder water samen een doel volgen. Ook de andere kant is zichtbaar: op een oefenterrein gaf een oefenvijand valse orders met nagebootste stemmen van commandanten, volgens het onderzoek van een AI-aanbieder lieten vermoedelijk door een staat gesteunde hackers een AI-agent een groot deel van een spionagecampagne uitvoeren, en drones kwamen ver buiten hun koers neer, waarschijnlijk door gestoorde satellietsignalen. Hieronder de voorbeelden die ertoe doen, elk met datum en bron.
september 2026Risico
Estland: Rusland gaf opdracht tot brandstichting bij dronebouwer
De Estse veiligheidsdienst KAPO schreef op 29 september een brandstichting in augustus bij Milrem Robotics in Tallinn, bouwer van onbemande grondvoertuigen die ook in Oekraïne rijden, toe aan Russische veiligheidsdiensten. Volgens KAPO horen defensiebedrijven, vooral die met dronetechnologie, sinds het begin van de oorlog tot de doelwitten van die diensten. De uitvoerders zijn opgepakt; volgens Milrem had de brand geen wezenlijke gevolgen voor de bedrijfsvoering of de leveringen.
Dataminr kondigt AI-agents aan voor NAVO-systeem Maven
Volgens topman Ted Bailey zou het AI-pakket First Alert Advanced van Dataminr begin september live gaan in het Maven Smart System van de hele NAVO. Volgens het bedrijf werkt het met autonome 'intel agents' die internet, scheeps- en vliegtuigtransponders, beelden, video en geluid in 150 talen doorzoeken en daar live briefings van maken. Kort daarvoor kreeg het bedrijf een Pentagon-contract van 318 miljoen dollar voor vijf jaar.
Europa zoekt eigen satellieten na Amerikaanse beperkingen
Op World Space Business Week in Parijs, half september, was soevereiniteit het terugkerende thema: beperkingen op Starlink in Oekraïne, de Amerikaanse stop op het delen van inlichtingen in maart 2025 en beperkingen op satellietbeelden boven het Midden-Oosten in 2026 duwen Europese landen naar eigen capaciteit. De Europese Commissie spreekt van een 'duidelijke noodzaak' om die te versnellen. Adviesbureau Novaspace verwacht tussen 2026 en 2035 ruim vier keer zoveel lanceringen van militaire verkenningssatellieten als in de tien jaar daarvoor.
Denktank: Rusland liet drones vanaf schaduwvloot boven Europese bases vliegen
Het IISS analyseerde 144 incidenten met drones boven luchtmachtbases, luchthavens en nucleaire locaties in meer dan twaalf Europese landen vanaf eind 2024, onder meer boven Volkel en Kleine-Brogel. Volgens de denktank is het zeer waarschijnlijk dat het Kremlin de campagne leidde, met drones die vanaf schepen van de schaduwvloot werden gelanceerd; geen enkele drone werd onderschept. Het IISS spreekt van een strategisch falen van de westerse verdediging, die op conventionele dreigingen is ingericht en niet op kleine, laagvliegende drones.
Amerikaanse luchtmacht kiest bouwers van eerste onbemande wingmen
De Amerikaanse luchtmacht koos op 17 juni General Atomics en Anduril voor de bouw van de eerste Collaborative Combat Aircraft: onbemande toestellen die samen met bemande gevechtsvliegtuigen moeten opereren. Anduril, Shield AI en Collins Aerospace gingen door naar een beoordeling van zes maanden voor de autonome software; daarna volgt nog een ronde, met een definitieve keuze in de zomer van 2027. Het doel is eind dit decennium minstens 150 toestellen beschikbaar te hebben, voor ongeveer een derde van de prijs van een F-35.
Marine beproefde samenwerking van drones in de lucht, op en onder water
Tijdens de Maritime Uncrewed Sea Trials in juni 2026 op de Noordzee lieten de Koninklijke Marine en COMMIT voor het eerst onbemande vliegtuigen, oppervlakteschepen en onderwatervoertuigen samen een doel opsporen en volgen, aangestuurd vanaf een bemand platform met de eigen software IDUS. Een van de vaartuigen, de Fender, is twaalf meter lang en komt in 232 uur uit een 3D-printer. Volgens de Defensienota 2026 moet over vijf jaar minstens de helft van de militaire slagkracht van onbemande systemen komen.
NAVO-platform Maven Smart System volledig operationeel
Het AI-platform Maven Smart System van de NAVO bereikte op 22 juni volledige operationele status en mag nu ook op geclassificeerde netwerken draaien. Het verbindt de commando- en controlesystemen van het bondgenootschap en werkt met AI-modellen van onder meer Mistral AI en Meta. In 2025 zijn er volgens de directeur van Task Force Maven meer dan vijftig toepassingen in gebouwd, met NAVO-data op NAVO-servers in NAVO-datacenters.
Bemande en onbemande gevechtsvliegtuigen vlogen samen tijdens proef
Leonardo en Baykar testten in mei in het Turkse Çorlu twee bemande M-346-toestellen samen met een onbemande Kizilelma, in de eerste fase van het programma K-SWARM. Tijdens autonome formatievluchten werden zwermalgoritmes beproefd; de Kizilelma startte en landde zelfstandig en de M-346 kon in de lucht de volledige besturing overnemen. Volgens de bedrijven vliegen in de volgende fase meer toestellen mee.
Polen sluit defensiecontracten van ongeveer 60 miljard zloty met eigen industrie
Het Poolse defensieministerie sloot op 30 mei contracten van ongeveer 60 miljard zloty (16,5 miljard dollar) met binnenlandse bedrijven, te financieren met leningen uit het Europese programma SAFE. Het gaat onder meer om 146 Borsuk-infanteriegevechtsvoertuigen, 96 Krab-houwitsers en 64 Rak-mortiersystemen. Polen kreeg in totaal ongeveer 43,7 miljard euro aan SAFE-leningen toegewezen, en de minister wil de extra productiecapaciteit ook voor export inzetten.
Oekraïense drones komen neer in drie Baltische staten; Russische storing vermoed
Binnen ongeveer 48 uur kwamen eind maart in Estland, Letland en Litouwen Oekraïense drones neer die op weg waren naar Russische havens. Op 25 maart om 3.43 uur raakte er een de schoorsteen van de Estse centrale Auvere; niemand raakte gewond. Functionarissen en analisten noemen Russische systemen die gps- en Galileo-signalen blokkeren of vervalsen als waarschijnlijke oorzaak.
Britse proef met atoomklokken voor navigatie zonder gps
Het Britse defensielab Dstl meldde in februari dat fabrikanten onderdelen en complete atoomklokken langdurig en zonder toezicht hadden getest, omdat satellietnavigatie zoals gps eenvoudig te storen of te blokkeren is. Voor 2027 is een vervolgproef gepland rond specifieke militaire vraagstukken. Het doel: uiterlijk in 2030 quantumnavigatie, waaronder atoomklokken, aan boord van een vliegtuig.
Tegenstander op oefenterrein geeft valse orders met deepfake-stemmen
Op het Amerikaanse oefenterrein National Training Center gebruikt de vaste tegenstander, het 11th Armored Cavalry Regiment, generatieve AI om bezoekende eenheden te overspoelen met desinformatie. Daarbij horen nagemaakte stemmen van hun eigen commandanten, getraind op online video's van toespraken en ceremonies, die valse orders geven. 'We hebben het hier met succes getest,' zegt kolonel Kevin Black.
Pentagon zet ChatGPT op AI-platform voor drie miljoen medewerkers
Het Pentagon kondigde in februari aan dat ChatGPT wordt toegevoegd aan GenAI.mil, naast Gemini van Google en Grok van xAI. Het platform, twee maanden eerder gelanceerd voor alle 3 miljoen militairen, ambtenaren en contractanten van het ministerie, telde toen 1,1 miljoen unieke gebruikers. De modellen zijn aangepaste versies voor gevoelige maar niet-geheime gegevens; voor geheime informatie geldt een veel hogere drempel.
Staatshackers laten AI-agent zelf cyberaanvallen uitvoeren
Anthropic ontdekte half september 2025 een spionagecampagne van een groep die het met grote zekerheid aan de Chinese staat koppelt. De aanvallers lieten de AI-tool Claude Code zelf inbraakpogingen uitvoeren bij ongeveer dertig doelwitten wereldwijd, waaronder overheidsinstanties, en dat lukte in een klein aantal gevallen. Volgens het bedrijf is het de eerste gedocumenteerde grootschalige cyberaanval die zonder substantiële menselijke tussenkomst werd uitgevoerd.
Arup verliest 25 miljoen dollar aan een videogesprek met een nep-CFO
Een medewerker van Arup in Hongkong zat in een videogesprek met de CFO en een paar collega's. Geen van hen was echt. Hij zette zijn eerste twijfel opzij en maakte in vijftien transacties 200 miljoen Hongkongse dollar over, zo'n 25,6 miljoen dollar. Pas toen hij navraag deed bij het Britse hoofdkantoor, viel het kwartje.
Richard van Hooijdonk
Zorg
Overheid
DefensieJe bekijkt nu
Politie en veiligheid
Smart city
Bouw
Mobiliteit
Industrie 4.0
Energie en utilities
Logistiek
Retail
Groothandel
Hospitality, toerisme en leisure
Agri
Financiële dienstverlening
Legal
Accountancy en advies
Onderwijs
Media en entertainment
Telecom en connectiviteit
