Keynote

Actueel in de bouw

Toepassingen en risico's uit de bouw, elk met bron.

Actueel

Wat er nu gebeurt

Op steeds meer bouwplaatsen werken AI en robots mee. Een metselrobot zet in een proef wanden op een woningbouwproject, bestaande graafmachines leren zelfstandig graven, de draagconstructie en alle wanden van twaalf huurwoningen werden in 34 printdagen gemaakt en een stad wil bouwvergunningen voor villa's door AI laten afgeven. Tegelijk wordt de bouw een doelwit: criminelen leiden betalingen om met valse facturen, gebouwbeheersystemen blijken vol bekende lekken te zitten en gijzelsoftware legt bedrijven wekenlang stil. Hieronder de voorbeelden die ertoe doen, elk met datum en bron.

oktober 2026Toepassing

Wereldbank laat AI energieregels voor gebouwen in 119 steden uitzoeken

De Wereldbank liet AI per stad 60 juridische vragen over energieregels voor gebouwen beantwoorden, elk met een letterlijk citaat uit de wet; een tweede AI-model en analisten controleerden elk antwoord. In de eerste 21 beoordeelde economieën was ongeveer vier op de vijf antwoorden juist, bij zo'n 27 dollar aan modelkosten per stad en naar schatting 1.500 bespaarde onderzoeksuren. Het nakijken van de AI-antwoorden voor een stad kost vier tot zes uur, waar onderzoekers eerder twee tot drie dagen per rechtsgebied nodig hadden.

september 2026Toepassing

Studie: AI had een woningbouwproject 17 tot 20 procent goedkoper kunnen maken

Aannemer Suffolk en MIT analyseerden achteraf een in 2024 opgeleverd appartementengebouw van 180 miljoen dollar in San Francisco. Volgens hun berekening hadden zes toepassingen van AI, van ontwerpautomatisering en vergunningen tot planning en inkoop, de kosten met 17 tot 20 procent en de bouwtijd met 22 tot 25 procent kunnen verlagen. De onderzoekers benadrukken dat het een model is en geen gemeten resultaat; ze willen meer studies en betere datastandaarden.

augustus 2026Toepassing

Dubai wil bouwvergunningen voor villa's door AI laten afgeven

De gemeente Dubai kondigde op 9 augustus 2026 een project aan voor een AI-systeem dat bouwvergunningen voor particuliere villa's en beleggingsvilla's volledig automatisch moet afgeven. Een AI-agent moet de tekeningen en documenten lezen, ze toetsen aan de bouwcode van Dubai en onder meer installaties en constructieve veiligheid controleren. Aanvragers moeten hun ontwerp vooraf kunnen laten checken. De doorlooptijd moet van dagen naar minuten gaan, met handmatige beoordeling alleen bij uitzonderingen.

augustus 2026Toepassing

200 miljoen dollar voor AI die graafmachines zelfstandig laat werken

ETH Zürich meldde op 18 augustus 2026 dat haar spin-off Gravis Robotics 200 miljoen dollar ophaalde bij SoftBank; volgens het zakenblad Inc. is het bedrijf daarmee een miljard dollar waard. Gravis rust bestaande graafmachines en ander bouwmaterieel uit met sensoren en AI-software, zodat ze taken als graven, egaliseren en vrachtwagens laden zelfstandig uitvoeren of de machinist ondersteunen. ETH Zürich schrijft dat automatisering kan helpen bij het tekort aan machinisten.

Bron: ethz.ch
augustus 2026Toepassing

PORR beproeft metselrobot Walter op woningbouwproject bij Praag

Bouwconcern PORR beproeft zijn metselrobot Walter op het woningbouwproject Kladno Living bij Praag, waar hij dragende wanden en scheidingswanden bouwt van akoestische stenen. De robot tilt stenen tot 52 kilo en plaatst ze volgens het digitale bouwmodel, met als doel een nauwkeurigheid op millimeterniveau. Hij werkt onder toezicht van getrainde vakmensen, haalt volgens PORR het tempo van een ervaren metselaar en vraagt nauwe afstemming tussen planners, constructeurs en het team op de bouwplaats.

juli 2026Risico

QBE: ransomware leidde in 2025 gemiddeld tot 24 dagen uitval

Verzekeraar QBE schreef in juli 2026 dat ransomware-aanvallen in 2025 gemiddeld tot 24 dagen uitval leidden; voor bouwbedrijven betekent dat direct vertraging en wrijving met onderaannemers en leveranciers. Een rapport uit 2025 meldde dat malware gericht op slimme apparaten in de bouwsector met 410 procent was toegenomen ten opzichte van het jaar ervoor. Van de experts van risicobureau Control Risks noemt 79 procent ransomware de voornaamste dreiging voor bouwbedrijven.

juli 2026Toepassing

Hybride houten toren in Sydney bereikt 180 meter

Atlassian Central in Sydney bereikte in juli 2026 zijn volle hoogte van 180 meter. De toren heeft 39 verdiepingen en combineert een betonnen kern en een stalen buitenskelet met ongeveer 10.000 kubieke meter technisch hout, vooral gelamineerde kolommen en kruislaaghout. Volgens New Atlas is hij ruim twee keer zo hoog als de vorige recordhouder onder de houten torens, Ascent in Milwaukee (86,6 meter). De afbouw loopt nog.

juli 2026Toepassing

Geprinte betonbrug ontworpen met de grenzen van de printer erin

Onderzoekers van MIT ontwikkelden een rekenmethode die de beperkingen van een grote betonprinter, zoals de breedte van de spuitmond en het printen in één doorlopende baan, al in het ontwerp meeneemt. Zo ontstaan ontwerpen die direct te printen zijn. Hun geprinte betonbrug van ongeveer 900 pond (circa 408 kilo) droeg bij een test ruim 2.000 pond (ruim 900 kilo) aan betonblokken zonder meetbaar door te buigen, zoals de simulaties voorspelden. De analyse liet zien dat een printer met een smallere printbaan nog meer materiaal zou kunnen besparen.

juni 2026Toepassing

AI haalt tot 60 procent van het voorbereidende calculatiewerk weg

Softwarebedrijf Trimble kondigde op 30 juni 2026 AI-functies aan in zijn calculatiesoftware voor installateurs: het systeem herkent objecten direct op bouwtekeningen en neemt voorbereidend werk voor de hoeveelhedenstaat over. Volgens gegevens van aannemers die de functies in 2026 gebruikten, scheelt dat tot 60 procent van de tijd die deze taken met de hand kosten. Een AI-assistent, gebouwd op het agentplatform van Trimble, zoekt op verzoek historische materiaalprijzen op en vergelijkt versies van een begroting.

mei 2026Toepassing

Draagconstructie en wanden voor twaalf huurwoningen in 34 dagen geprint

In Frankrijk is het appartementengebouw ViliaSprint² voltooid: twaalf sociale huurwoningen over drie verdiepingen, samen 800 vierkante meter woonruimte. Het printen van de draagconstructie en alle wanden duurde 34 dagen in plaats van de geplande 50, onder toezicht van drie operators; daarna plaatsten bouwvakkers onder meer dak en ramen. Volgens New Atlas duurde de bouw drie maanden korter dan die van een vergelijkbaar, traditioneel gebouwd buurpand van dezelfde ontwikkelaar.

mei 2026Toepassing

Oud-aannemer ontwikkelt muurrobot Wally

Het Belgische Wally, opgericht in oktober 2024, ontwikkelt een robot die muren bouwt voor ruwbouwaannemers. Medeoprichter Jente Van Genechten was zelf ruwbouwaannemer; het personeelstekort en het zware, herhalende werk brachten hem op het idee om het bouwen van muren te automatiseren. Volgens een publicatie van 6 mei 2026 test het team de robot op het buitenterrein ConstrucThor op Thor Park. De oprichters willen bouwvakkers ermee ondersteunen, niet vervangen.

maart 2026Risico

Britse misdaadbestrijder waarschuwt bouwbedrijven voor factuurfraude

De Britse National Crime Agency begon in maart 2026 met de bouwfederatie NFB een campagne tegen factuurfraude, waarbij criminelen zich voordoen als leverancier of e-mails onderscheppen om betalingen om te leiden. Volgens Report Fraud verloren slachtoffers in september 2025 samen 3.908.086 pond in 83 zaken; bouw en industrie waren in 2024/25 samen goed voor 25 procent van de factuurfraude. De NCA adviseert bij elke wijziging van bankgegevens de leverancier te bellen op een bekend nummer.

maart 2026Toepassing

Internationaal project ontwikkelt drones die met AI bruggen inspecteren

Het onderzoeksproject STRUCTURE, onder leiding van TU/e-onderzoeker Egor Bondarev, ontwikkelt drones die bruggen en andere infrastructuur zelfstandig inspecteren. Er doen 21 partners uit vijf landen mee, van maart 2026 tot juni 2029. De drones moeten verschillende sensoren gaan dragen om schade aan het oppervlak en daaronder op te sporen, en AI moet de gecombineerde sensorgegevens analyseren op gebreken. Een digitale tweeling moet inspectiegegevens combineren met 3D-modellen, geologische kaarten en verkeersgegevens om voorspellend onderhoud te ondersteunen. De Britse wegbeheerder National Highways, een van de partners, gaat bouwwerken beschikbaar stellen om de techniek te testen.

maart 2026Toepassing

Kelderwand in Rotterdam als proef met zelfherstellend beton

In het Rotterdamse nieuwbouwproject RottaNova is een kelderwand gestort met een kristallijn additief dat beton zelfherstellend maakt, en een tweede wand met een bacteriële zelfheler. Dringt er vocht binnen, dan vormen zich kristallen die poriën en kleine scheurtjes afsluiten. De proef van onder meer bouwcombinatie J.P. van Eesteren en Dura Vermeer moet meetbare gegevens opleveren over hoe de technologie presteert in de stad; mogelijk kunnen membranen en een deel van de wapening dan vervallen.

juni 2025Risico

Driekwart van onderzochte organisaties heeft kwetsbare gebouwbeheersystemen

Beveiligingsbedrijf Claroty analyseerde bijna een half miljoen gebouwbeheersystemen bij meer dan 500 organisaties. Bij 75 procent van de onderzochte organisaties bevatten die systemen kwetsbaarheden waarvan bekend is dat ze zijn misbruikt. Van alle onderzochte organisaties had 69 procent apparaten met kwetsbaarheden die eerder bij ransomware-aanvallen zijn gebruikt, en bij 51 procent waren apparaten met zulke kwetsbaarheden ook nog onveilig met internet verbonden.

Interesse in een lezing voor je bouwevenement?

Aanvraag

Interesse in een lezing?

Vertel kort over je evenement en je publiek.

Liever direct contact? Bel 085 303 0792 · mail talks@vanhooijdonk.com · stuur een WhatsApp