Keynote

Actueel in accountancy en advies

Toepassingen en risico's uit accountancy en advies, elk met bron.

Actueel

Wat er nu gebeurt

Het nieuws over AI in accountancy en advies gaat twee kanten op. Grote kantoren bouwen agents in hun controleplatforms, bij één netwerk voor 130.000 professionals in assurance, en in een onderzoek onder professionals uit meerdere beroepsgroepen zegt 40 procent dat hun organisatie generatieve AI gebruikt, tegenover 22 procent een jaar eerder. Tegelijk voorziet maar 17 procent van de ondervraagde kantoorleiders een echte omvorming van hun bedrijfsmodel, en verwacht 40 procent van de ondervraagde middelgrote kantoren minder afgestudeerde trainees aan te nemen. Aan de andere kant waren met AI gemaakte bonnen in september 2025 ongeveer 14 procent van de frauduleuze documenten die één softwarebedrijf zag, meldt 81 procent van de ondervraagde financieel leiders een fraudepoging waarbij AI was gebruikt of vermoedelijk was gebruikt, en zegde een adviesbureau toe een deel van zijn honorarium terug te betalen na een rapport met verzonnen bronnen. Hieronder de recente voorbeelden, met datum en bron.

oktober 2026Risico

Onderzoek: 81 procent van financieel leiders meldt vermoedelijke fraudepoging met AI

In een onderzoek van fraudebestrijder Certos onder 230 financieel leiders, gepubliceerd door CFO.com in oktober 2026, zegt 81 procent dat hun bedrijf het afgelopen jaar een fraudepoging meemaakte waarbij AI was gebruikt of leek te zijn gebruikt. Gevraagd naar hun zorgen over fraude met AI noemt 21 procent deepfakes van bestuurders. Slechts de helft is ervan overtuigd zulke fraude te herkennen voordat het geld de organisatie verlaat.

Bron: cfo.com
oktober 2026Toepassing

PwC plant AI bij eindejaarscontroles, tijdwinst tot nu toe bescheiden

PwC zal in de Verenigde Staten bij de eindejaarscontroles over 2026 AI gebruiken om ondersteunende stukken te lezen en te beoordelen en ontbrekende informatie te markeren, meldde CFO Dive in oktober 2026. Een ander hulpmiddel analyseert de communicatie met de auditcommissie. Auditors gebruiken de eigen AI-hulpmiddelen van het kantoor sinds een jaar. Volgens de verantwoordelijke leider gaat het werk sneller, maar is de tijdwinst in het drukke seizoen nog bescheiden: "It's not that drastic yet."

september 2026Risico

Belastingrechter waarschuwt na vermoedelijk door AI verzonnen uitspraken

In een zaak bij de Amerikaanse belastingrechter over meer dan 2,2 miljoen dollar aan te laag aangegeven ontvangsten noemde de advocaat van de belastingplichtige vier uitspraken. Volgens de rechter waren er drie waarschijnlijk verzonnen door een taalmodel. Het Journal of Accountancy beschreef in september 2026 dat de rechter geen formele sanctie oplegde, maar adviseurs uitdrukkelijk waarschuwde om elke verwijzing van AI te controleren.

augustus 2026Toepassing

Onderzoek: 85 procent van kantoorleiders verwacht verbetering door AI, 17 procent omvorming

In een onderzoek van BILL onder leiders van accountantskantoren, besproken door Accountancy Age in augustus 2026, verwacht 85 procent dat AI hun bedrijfsmodel de komende vijf jaar verbetert, maar voorziet slechts 17 procent een echte omvorming. 66 procent werkt met vaste prijzen en 60 procent nog sterk met uurtarieven. 52 procent verwacht dat AI het aantal medewerkers vermindert.

juli 2026Toepassing

Onderzoek: 40 procent van middelgrote kantoren verwacht minder afgestudeerden

Uit het onderzoek Evolution of Mid-Tier Accountancy Firms 2026 van beroepsorganisatie ICAEW blijkt dat 40 procent van de middelgrote kantoren minder afgestudeerde trainees verwacht aan te nemen, en 49 procent meer trainees direct na de middelbare school. Kantoren verwachten dat AI de vraag naar sommige startfuncties vermindert. 83 procent denkt dat de rol van de accountant tegen 2030 verschuift naar oordeel, systeemdenken en ethisch toezicht.

Bron: icaew.com
juni 2026Risico

Belastingdienst VS: adviseur blijft volledig verantwoordelijk voor werk met AI

Het toezichtsbureau voor belastingadviseurs van de IRS stelde in juni 2026 dat de bestaande beroepsregels volledig gelden voor werk met AI. Adviseurs moeten feiten, verwijzingen en berekeningen van AI controleren en klantgegevens alleen in beveiligde, goedgekeurde AI-omgevingen verwerken. Tijdwinst door AI hoort in de rekening terug te komen; uren rekenen die niet zijn besteed, kan volgens de IRS een onredelijk honorarium opleveren.

juni 2026Toepassing

Deloitte bundelt AI-agents in zijn controleplatform

Deloitte introduceerde op 24 juni 2026 een netwerk van AI-agents in Omnia, het wereldwijde platform voor controle en assurance. Het netwerk is ontworpen om nieuwe en bestaande AI-agents te laten samenwerken en volledige werkstromen te laten uitvoeren. Volgens Deloitte kunnen de agents onder meer informatie analyseren om mogelijke risicofactoren te vinden. Het netwerk is bedoeld voor bijna 85.000 professionals in Audit & Assurance wereldwijd.

april 2026Risico

Fraudebendes gebruiken deepfakes in het belastingseizoen

Criminelen gebruiken AI en deepfakes om identiteitsfraude rond belastingaangiften overtuigender te maken, schreef Accounting Today in april 2026. Het blad haalt een rapport aan van de Association of Certified Fraud Examiners: 44 procent noemt social engineering met deepfakes als vorm van fraude met AI die de afgelopen twee jaar sterk toenam. Een kwart van de organisaties gebruikt AI en machine learning om fraude op te sporen.

april 2026Toepassing

EY rolt AI-agents wereldwijd uit in zijn controleplatform

EY maakte in april 2026 bekend dat het een systeem met meerdere AI-agents wereldwijd inbouwt in zijn controleplatform, dat volgens het kantoor jaarlijks meer dan 1,4 biljoen regels aan journaalposten verwerkt. Het gaat om het dagelijkse werk van 130.000 professionals in assurance, bij 160.000 controleopdrachten. In 2028 moeten de agents alle stappen van de controle ondersteunen; het oordeel blijft volgens EY bij de accountant.

Bron: ey.com
maart 2026Toepassing

Gebruik van generatieve AI bij professionele dienstverleners bijna verdubbeld

Volgens het AI in Professional Services Report 2026 van Thomson Reuters is het organisatiebrede gebruik van generatieve AI bij professionele dienstverleners dit jaar bijna verdubbeld, naar 40 procent; bij belasting- en accountancykantoren is het 34 procent. Slechts 18 procent van de ondervraagden zegt dat hun organisatie meet wat AI-hulpmiddelen opleveren, schrijft Accounting Today. Ook de Amerikaanse belastingdienst IRS zet AI in, onder meer bij fraudeopsporing en de selectie van controles.

februari 2026Risico

Onderzoek: 34 procent van auditleiders weet niet of hun organisatie doelwit was van AI-fraude

In een peiling van het Institute of Internal Auditors, gemeld door Accounting Today in februari 2026, weet 34 procent van de bevraagde leiders binnen interne audit niet of hun organisatie doelwit was van fraude met AI; 18 procent kent minstens één geval. Als belangrijke risico's noemen ze phishing met AI (88 procent) en vervalste facturen of financiële documenten (65 procent). 46 procent voelt zich slechts minimaal voorbereid.

januari 2026Risico

Onderzoek: helft van Britse kantoren ziet klanten geld verliezen door chatbotadvies

In een onderzoek van Dext onder 500 Britse accountants en boekhouders, besproken door Accountancy Age in januari 2026, zegt 50 procent dat klanten geld verloren door belasting- en financieel advies van algemene chatbots. Veelgenoemde fouten betroffen zakelijke kosten (46 procent) en btw-berekeningen (41 procent). 92 procent pleit voor regels of beperkingen voor openbare AI-hulpmiddelen die financieel advies geven.

december 2025Toepassing

AFM: twaalf bouwstenen voor beheerst gebruik van AI in de controle

De Nederlandse toezichthouder AFM publiceerde in december 2025 twaalf bouwstenen voor het beheerst gebruik van controlesoftware door accountantsorganisaties, ook software met (generatieve) AI. Voor AI gelden drie extra verwachtingen: de mens blijft eindverantwoordelijk voor de controle en de interpretatie van uitkomsten, resultaten moeten herleidbaar of reproduceerbaar zijn, en de beveiliging van data staat voorop.

Bron: afm.nl
november 2025Risico

Valse bonnen gemaakt met AI duiken op in declaraties

Beroepsorganisatie ICAEW waarschuwde in november 2025 voor declaraties met bonnen die met AI zijn gemaakt. Volgens cijfers van softwarebedrijf AppZen, aangehaald uit de Financial Times, was in september 2025 ongeveer 14 procent van de frauduleuze documenten een met AI gemaakte bon, tegen nul in 2024. Software van Ramp markeerde binnen 90 dagen meer dan een miljoen dollar aan frauduleuze facturen.

Bron: icaew.com
oktober 2025Risico

Deloitte zegt terugbetaling toe na rapport met verzonnen bronnen

Deloitte Australië zegde toe een deel terug te betalen van een opdracht van 440.000 Australische dollar voor de Australische overheid, meldde The Guardian in oktober 2025. Een onderzoeker van de Universiteit van Sydney signaleerde fouten in het rapport, waaronder verwijzingen naar bronnen die niet bestaan. In de herziene versie vermeldt Deloitte dat een deel van het werk met een generatief taalmodel is gedaan; de aanbevelingen bleven volgens de opdrachtgever ongewijzigd.

Interesse in een lezing voor je evenement over accountancy en advies?

Aanvraag

Interesse in een lezing?

Vertel kort over je evenement en je publiek.

Liever direct contact? Bel 085 303 0792 · mail talks@vanhooijdonk.com · stuur een WhatsApp