Feel-good tech: stap voor stap de wereld verbeteren

  • Internet via satelliet biedt slachtoffers van de overstromingen in Peru communicatiemogelijkheden
  • Zon in plaats van steenkool: schone energie voor iedereen
  • Het einde van ziekte en ouderdom?

Trendwatchers zijn zo bezig met technologie en de toekomst dat ze mensen daarin soms vergeten. Het is gemakkelijk om trends en technologie te volgen en de toekomst van innovatie te voorspellen, zonder ons te realiseren waarom deze dingen eigenlijk belangrijk voor ons zijn. Technologie kan levens verbeteren – daardoor leven we langer en worden we gelukkiger. De techniek verbindt ons met de mensen en dingen waar we om geven. In dit artikel staat het menselijke element centraal en bekijken we innovaties die ons leven – en onze wereld – ten goede zullen komen.

Internet via satelliet biedt slachtoffers van de overstromingen in Peru communicatiemogelijkheden

In maart dit jaar werd Peru geteisterd door de ergste overstroming in tien jaar. Er is tien keer zoveel regen gevallen als gewoonlijk in het voorjaar wordt verwacht. De zondvloed veranderde beekjes in modderstromen die hele steden met zich meesleurden. In het berglandschap van Peru zorgt regenval meestal voor problemen, maar niemand kan zich een jaar herinneren met zulke zware omstandigheden. Dan Collyns schrijft in The Guardian: “Er zijn meer dan 100 doden gevallen, bijna 158.000 inwoners zijn inmiddels dakloos en 210.000 huizen zijn beschadigd […] 260 bruggen zijn ingestort en bijna 3.000 km van de infrastructuur is onbruikbaar, waardoor honderden dorpen en steden onbereikbaar zijn geworden.”

Zoals te vaak het geval is, hebben de minstbedeelden het meest onder dit soort noodsituaties te lijden. Door de overstromingen zijn de meeste communicatiesystemen verwoest. Telefoonlijnen en zendmasten zijn kapot, wegen onbegaanbaar en bruggen opgeslokt door het water. Iedereen worstelde om contact te leggen met hun dierbaren. Alphabet, het moederbedrijf van Google – heeft vervolgens actie ondernomen. Hun ‘Program X’, gericht op het ontwikkelen van innovatieve en ambitieuze technologie, is vergelijkbaar met Skunkworks van Lockheed. Alphabet hoopt dat hun innovaties de wereld ooit drastisch zullen verbeteren. Een van de projecten van X is Project Loon, dat als doel heeft de hele wereld toegang te geven tot het Internet. Om dit te bereiken wil Project Loon draadloze routers op weerballonnen plaatsen die hoog in de atmosfeer rondzweven. Vanaf deze ballonnen kunnen hele regio’s voorzien worden van draadloze communicatie. De beloofde connectiviteit van Project Loon zal een fantastische oplossing zijn voor mensen die in gebieden wonen waar een fundamentele internetinfrastructuur ontbreekt.

Project Loon maakte het voor de slachtoffers van de ramp in Peru mogelijk om familie en vrienden met elkaar in contact te brengen. X had het systeem in samenwerking met een lokaal bedrijf, Telefonica, al enige tijd in Peru getest. Toen de overstromingen begonnen bracht X het systeem direct online zodat mensen in de zwaarst getroffen gebieden – zoals Lima, Chimbote en Piura – direct toegang kregen tot het Internet. Volgens Google levert Project Loon “160 GB aan data aan tienduizenden gebruikers, genoeg data om 30 miljoen WhatsApp-berichten of twee miljoen e-mails te versturen of te ontvangen.” Net als vele andere projecten wil Project Loon vooral die mensen Internetverbinding geven die over het algemeen al weinig toegang hebben tot technologie. Het unieke aan Project Loon is dat het ballonnen gebruikt die zichzelf naar rampgebieden kunnen verplaatsen waar ze, indien nodig, maanden kunnen blijven hangen. Het systeem heeft natuurlijk wel zijn limieten en kan niet meer bieden dan het verouderde systeem aankan. Er zijn nog meer van dit soort projecten gestart, onder andere door ViaSat en OneWeb, welke voornamelijk satellieten gebruiken om wereldwijde dekking te bieden. Het doel is om de miljarden mensen die nog geen toegang hebben tot het Internet door de kracht van technologie eindelijk met de wereld te verbinden.

Ballon van Project Loon in een grote donkere hal met mensen op de achtergrond
Project Loon maakte het voor de slachtoffers van de ramp in Peru mogelijk om familie en vrienden met elkaar in contact te brengen.

Zon in plaats van steenkool: schone energie voor iedereen

Als je niet gelooft dat zonne-energie onze wereld kan veranderen, ben je niet de enige. Er zijn nog veel vooroordelen omtrent zonne-energie, bijvoorbeeld dat het te duur en onbetrouwbaar is. “We kunnen de kolenindustrie en beleidsvoerders niet de schuld geven dat men weinig vertrouwen heeft in zonne-energie. De zonne-industrie moet zelf laten zien dat het goedkoper en betrouwbaarder kan zijn dan steenkool,” verklaart Leandro L. Leviste, de president van Solar Philippines. Maar op locaties met veel zonuren staat duurzame energie op het punt om fossiele brandstoffen te vervangen. In de Filipijnen bijvoorbeeld, in zuidoost Azië, is het bijna altijd zonnig. Het bedrijf van Leviste heeft de Filipijnse overheid elektriciteit beloofd die goedkoper is dan steenkool ooit zal zijn – 30 procent goedkoper om precies te zijn. Dat klinkt misschien onmogelijk, maar dankzij de hogere efficiëntie van zonne-energie en de batterij-opslag ervan is dat inmiddels zeker haalbaar.

Ta’u, een klein eiland in Amerikaans-Samoa, laat zien hoe het moet. Voorheen was het eiland afhankelijk van diesel voor hun generatoren. Het was duur, vervuilend en de leveringen waren onzeker. SolarCity van Elon Musk heeft een zonne-energiesysteem ontwikkeld dat volledig aan de energiebehoeften van het eiland kan voldoen, ongeacht het weer. SolarCity heeft op Ta’u een 1,4 megawatt netwerk gebouwd dat stroom levert aan 60 Tesla ‘powerpacks’. Deze slaan de energie op en kunnen de bevolking daardoor onafgebroken stroom leveren. De powerpacks worden door 5328 zonnepanelen in slechts zeven uur tijd volledig opgeladen en kunnen het eiland daarmee drie dagen lang van elektriciteit voorzien. Keith Ahsoon – eigenaar van een supermarkt op Ta’u – herinnert zich: “Ik weet nog dat we hier op een gegeven moment twee maanden lang niet weg konden met de boot […] We hebben die boot overal voor nodig, ook om diesel te halen voor de generatoren. Als de diesel bijna op is, proberen we het te besparen door de generatoren alleen ’s ochtends en ’s avonds te gebruiken.” Dit probleem heeft bedrijven en inwoners altijd beperkingen opgelegd. Maar nu is de stroom consistent, altijd beschikbaar, en betrouwbaar.

Maar Musk is nog niet tevreden. Hij ziet een wereld die volledig draait op duurzame energie. En hij heeft een plan. Zijn ‘gigafactories’ produceren de batterijen die Ta’u’s stroomnetwerk mogelijk maken. “We hebben de berekeningen gedaan om uit te vinden wat ervoor nodig zou zijn om de hele wereld op duurzame energie over te laten gaan.” Uit deze berekening kwam naar voren dat een kleine honderd gigafactories genoeg batterijen kunnen maken om de hele wereld van groene stroom te voorzien. Het is zeker mogelijk. Zo heeft Las Vegas recentelijk aangekondigd dat het overstapt op duurzame bronnen om zijn publieke gebouwen van energie te voorzien. Ondanks dat de casino’s en de neonverlichting nog op grijze energie draaien, is het een bewijs dat het in principe zou kunnen werken en biedt het een hoopvolle blik op de toekomst van energie.

Het einde van ziekte en ouderdom?

Onderzoekers aan Harvard en de Universiteit van New South Wales hebben een wonderbaarlijke ontdekking gedaan. Naarmate onze cellen verouderen, worden ze slechter in het repareren van DNA-schade die bijvoorbeeld wordt veroorzaakt door straling. Hoe meer deze beschadigingen zich ophopen in onze genen, des te groter de kans op het ontwikkelen van kanker. Kortom, kankerverwekkende stoffen als sigarettenrook en zonnestraling zorgen ervoor dat we uiteindelijk kanker krijgen, en als we pech hebben overlijden we daaraan. Wetenschappers hebben nu ontdekt dat een eiwit dat in alle cellen aanwezig is, nicotinamide adenine dinucleotide (NAD+), celreparatie reguleert. De onderzoeksteams slaagden erin om reparatie in muizen te stimuleren, zelfs na meerdere gevaarlijke hoeveelheden straling. Hiermee werd de schade die de wetenschappers hadden aangericht teniet gedaan en werden de muizen gerevitaliseerd.

Deze doorbraak heeft voor ons mensen ook vele potentiële gevolgen. Eén van de grootste hindernissen voor astronauten die langere periodes in de ruimte doorbrengen, is de blootstelling aan straling. Een reis naar Mars wordt soms ook beschreven als een ‘stralingsdouche van zes maanden’. Met deze doorbraak zou de schade die astronauten gedurende de vlucht oplopen echter ongedaan kunnen maken. Het onderzoek heeft al de aandacht getrokken van NASA. De wetenschappers zijn overigens ook van mening dat het een kwestie is van een paar jaar voordat de anti-verouderingspil er is. Door de muizen een voorganger van NAD+ – NMN – te geven, konden de onderzoekers anti-verouderingseiwitten activeren, waardoor de muizen kanker en veroudering op een andere manier te lijf gingen. We hebben het hier niet over een loze belofte van onsterfelijkheid of iets dat onze kleinkinderen pas zullen meemaken. Klinische proeven staan al op de planning.

Andere recente ontwikkelingen in de geneeskunde bieden hen die de hoop misschien al hebben opgegeven potentiële oplossingen. Als het gaat om radicale behandelingsopties, loopt stamceltherapie vooraan, ook al is stamceltherapie met foetaal weefsel nog controversieel. Stamcellen zijn in feite ongedifferentieerde stukjes potentieel – totdat ze de ‘opdracht’ krijgen om een bepaald soort weefsel te worden. Stamcellen bieden een mogelijke behandeling voor ziektes die eerder niet te behandelen waren. Als ze bijvoorbeeld geïnjecteerd worden in de ruggengraat van een verlamde patiënt, kunnen ze zich vermenigvuldigen en veranderen, waardoor het weefsel genezen kan worden. Dr. Charles Liu, directeur van het USC Neurorestoration Centre aan de universiteit van Zuid Californië, heeft dit proces gepionierd. Liu legt uit dat de stamceltherapie het voor een recente patiënt weer mogelijk maakte zijn “handen te gebruiken om zijn tanden te poetsen en een computer te gebruiken.”

Om de potentie van stamcellen bij ongeneeslijke ziekten te testen, kregen patiënten die meer dan 6 maanden voor de behandeling een beroerte hadden gehad, stamcellen geïmplanteerd. Tegen alle verwachtingen in begonnen de cellen de dode hersengebieden te repareren. De medische wetenschap dacht dat niets deze extreme schade ongedaan kon maken, aangezien het letsel niet ‘vers’ was. Eén van hen, een 70-jarige patiënt, kon na de behandeling zelfs weer voorzichtig lopen. Onderzoekers en doktoren willen door deze successen direct met klinische proeven beginnen en hopen dat de behandeling zo snel mogelijk – en voor zoveel mogelijk patiënten – beschikbaar zal zijn.

Technologie gaat niet alleen om nieuwe gadgets, speeltjes en meer comfort. Het gaat er eigenlijk om dat we er levens – en de wereld – mee kunnen verbeteren en dingen mogelijk kunnen maken waar we voorheen alleen maar van konden dromen.

Witte laboratoriummuis op een grijze achtergrond
Door de muizen een voorganger van NAD+ – NMN – te geven, konden de onderzoekers anti-verouderingseiwitten activeren, waardoor de muizen kanker en veroudering op een andere manier te lijf gingen.

Gratis e-books voor 13 sectoren.

De wereld verandert in snel tempo en dat heeft grote impact op all sectoren. Daarom hebben we voor maar liefst 13 sectoren een compact e-book ontwikkeld. Daarin vind je de laatste trends op een rij, onderbouwd met interessante statistieken.
Dit blog is geschreven door Richard van Hooijdonk

Dit blog is geschreven door Richard van Hooijdonk

Trendwatcher, futurist en internationaal topspreker Richard Van Hooijdonk neemt je mee naar een inspirerende toekomst die leven, werken en ondernemen drastisch gaat veranderen.

Alle Lezingen